تاریخچه نگهداری و ذخیره سازی گندم

6 / 10
از 12 کاربر
« بازگشت به لیست مقالات | شنبه 7 مهر 1397 در ساعت 16 : 35 دقیقه | نظرات کاربران ( 0 )

تاریخچه نگهداری و ذخیره سازی گندم

از زمان های قدیم متداول بوده مردم ایران – یونان و مصر باستان برای نگهداری غلات خود از خمره های سفالین استفاده می کردند و معمولاً این خمره ها را یا درون زمین کار می گذاشتند و یا در اتاق های خشت و گلی کنار هم می چیدند. به مرور زمان با افزایش جمعیت و افزایش تولید و مصرف استفاده از اتاق های گندم (انبار) متداول شد. از حدود آغاز قرن اخیر با توجه به پیشرفت هائی که بشر در زمینه راه و ساختمان و مهندسی داشت از تکنیک های ساختمانی پیشرفته جهت ساخت سیلوهای بلند استفاده نموده است.

جریان غله از تولید به مصرف:

به طور کلی برداشت غله در زمان کوتاهی کلاً 1 الی 2 هفته انجام می شود. ذخیره سازی گندم برای محلی دیگر و نیز برای مصرف بلند مدت در سیلو انجام می شود. در عمل 5 نوع سیلو شناسائی شده است:

1- سیلوی مزرعه     2- سیلوی محلی     3- سیلوی منطقه ای     4- سیلوی صادراتی     5- سیلوی وارداتی

 ساختمان سیلو:

معمولاً هر سیلو از دوقسمت ساخته شده است:

1- برج کار: که در آن ماشین آلات و تجهیزات قرار گرفته

2- کندوها: تخلیه گندم ممکن است از کشتی، قطار یا کامیون صورت گیرد. در دو مورد اول نوار نقاله ها کار انتقال را انجام داده ولی در کامیون معمولاً از جک تخلیه کامیون استفاده می شود که غیر از جک خود کامیون است و با سیستم هیدرولیک جک بالا می رود.

پس از تخلیه گندم ها به بونکر توسط بالابرها این گندم ها به بالای برج کار ریخته می شوند. در بالای برج کار، دستگاه های مختلف بوجاری و دستگاه مگنت (آهن ربائی) داریم.

ابتدا بوجاری مقدماتی

از دو ردیف توری ساخته شده اند که قطر این تورری ها کاملاً محاسبه شده است و یک حرکت غیر یکنواخت روی هم دارند. قطر سوراخ های توری بالائی به شکلی است که فضولات بزرگ تر از گندم از آن عبور نمی کنند. گندم ها و فضولات کوچک تر که عبور کرده در توری دوم گندم باقی می ماند و فقط فضولات کوچک تر عبور کرده حداکثر 5% ناخالصی های گندم ها را بوجاری مقدماتی می گیرد.

فضولات بزرگ تر از گندم گندم فضولات کوچک تر از گندمکه در طی این عملیات گرد و غبار ایجاد شده که توسط سیستم سیکلون جمع آوری شده بود بوجاری ثانوی شروع شده، که در این جا دستگاه هائی مانند شن گیر، بوگیر، سیاه دانه گیر و مانند آن قرار دارند. در دستگاه شن گیر با ایجاد مکش و همزمان لرزش مختصری که دستگاه دارد چون دانه های شن نسبت به دانه های گندم سنگین ترند لذا بر اساس اختلاف وزن سنگریزه ها و شن ها از یک طرف خارج شده و گندم های تمیز شده از طرف دیگر.

در سیاه دانه گیر عمل جداسازی بر اساس اختلاف ابعاد دانه های گندم، سیاه دانه و سایر نباتات انجام می گیرد. بعد از این عملیات ها گندم های تمیز شده توسط نوار نقاله به قسمت بالا رفته و از آن جا وارد کندوها می شود.

ضدعفونی غله و کندو

معمولاً به منظور جلوگیری از ضایعات در غلات بایستی آن ها را ضدعفونی کرد در ایران حدود 12- 10% گندم تولیدی کشورمان به دلیل ضایعات از بین می رود.

ضدعفونی کندوها و گندم های درون معمولاً از قرص هائی با نام تجارتی phosphotoxin استفاده کرد. اسم علمی آن فسفوآلومینیوم می باشد. نحوه کارگزاری آن ها بدین صورت است که هر 4 ساعت 8 تا 12 عدد از این قرص ها روی نوار نقاله بالائی کندوها گذاشته به مرور تا می آید گندم ها تخلیه شوند قرص تبخیر شده و اثرات خودش را گذاشته است.

ترکیب دیگر متیل بروماید می باشد گازی شکل است و گاز را داخل توده گندم می فرستد که سرطان زا است حتماً بعد از استفاده از آن باید هوادهی کرد و اگر بخواهیم گندم را برای جوانه زنی استفاده کنیم نباید از متیل بروماید استفاده کنیم.

هوادهی گندم

آن چه که مورد نظر ماست نگهداری غله در سیلو به مدت زمانی طولانی که این امر به عوامل مختلف بستگی دارد از جمله:

1- رطوبت

2- حرارت

که هر دو آن ها در رشد و نمو میکروارگانیسم ها خصوصاً قارچ ها مؤثرند. از جمله عواملی که بر روی کندوه اثر می گذارد درجه حرارت بیرون کندوهاست.

رای جلوگیری از عمل کندانس رطوبت باید دائماً سیلو را هوادهی کرد که این عمل هوادهی را ازپائین سیلو انجام می دهند که ضمن این که هوا از پائین به بالا حرکت می کند تمام دانه ها هوا را به طور مناسب دریافت کرده عمل هوادهی توسط فنرهای سانتریفوژی بافشار معین و با محاسبه افت فشار صورت می گیرد ودر نهایت از بالای سیلوها در نقاط خاصی سیکلون ها قرار گرفته اند که گرد و غبار را جمع آوری کرده و نیز هوا را خارج کرده همچنین داخل کندوها سیستم های حرارت سنجی وجود دارد که الکتریکی می باشند و اگر حرارت زیاد شد مثلاً زنگ می زند که ما باید هوادهی کنیم.

لازم به ذکر است تأسیسات دیگری در سیلو به کار گرفته شده که در این جا در مورد آن ها بحث نمی کنیم. عوامل مؤثر در نگهداری غلات در سیلوها و انبارها عبارتند از:

1- رطوبت

2- حرارت

3- تهویه

4- کیفیت دانه

1- رطوبت

به دلایل تنفس غلات به خصوص اگر به آفات انباری آلوده شوند رطوبت افزایش یافته که تا یک حدی مشکلی نیست ولی اگر رطوبت از آن حد بیش تر شود محصول ما دچار فساد می شود. این رطوبت را رطوبت بحرانی گویند. برای گندم رطوبت بحرانی 6/14% می باشد. اگر بیش تر شد گندم ها فاسد می شوند.

2- حرارت

در اثر تنفس گندم ها، حرارت نیز بالا می رود که باید تهویه و هوادهی کرد.

3-تهویه

4- کیفیت دانه

نوع دانه، نحوه خرمن کوبی و بوجاری هست.

معمولاً گندم های سخت که مقطع شفاف دارند در شرایط مساوی حرارت و رطوبت تنفس کم تری نسبت به گندم های نرم دارند و دیرتر آلوده می شوند و طول عمر بیش تری دارند.

گاهی پوشش دانه یا در اثر عوامل مکانیکی یا در موقع خرمن کوبی یا بوجاری یا حمل و نقل با elevator آسیب دیده و یا مورد هجوم حمله حشره ای یا یک جونده قرار گرفته باشد.

دانه های شکسته شده به مراتب بیش تر از دانه های سالم تنفس می کنند و راحت تر نیز محتویات محصول را در اختیار میکروارگانیسم ها و حشرات قرار می دهند.

آفات انباری 

1- حشرات 2- کنه ها 3- موش ها 4- قارچ ها و کپک ها

زیان ها و خسارت ها یا کمی می باشد یا کیفی یا بهداشتی

مثلاً سن که علاوه بر ضررکمی ضرر کیفی نیز دارد. سن روی بزاقش آنزیم پروتئاز دارد که گلوتن (پروتئین) گندم را هضم کرده و خورده و وقتی که روی گندم بریزد یک مقدار از بزاقش روی گندم می ماند و باعث می شود گندم فاقد ارزش شود و محصولات آن گندم از جمله نان ارزش غذائی و کیفیت خوبی نداشته باشد.

ارسال نظر

عنوان نظر :
نام شما :
ایمیل :